گچ گچبری مقاله عکس فیلم

افزودنی مخصوص گچ کاری، گچبری، سفیدکاری و گچ و خاک

نویسنده :
تاریخ:1392/01/8-00:17

افزودنی مخصوص گچ کاری، گچبری، سفیدکاری و گچ و خاک

 

خواص و ویژگی های افزودنی مخصوص کارهای گچی :

   1. افزایش زمان خمیری گچ
   2. افزایش روانی ملات گچ جهت راحتی ماله کشی
   3. افزایش مقاومت گچ
   4. امکان جلوگیری از ترکهای گچ و خاک ناشی از اجرا در هوای سرد
   5. امکان کاهش جذب آب گچ
   6. جلوگیری از کشته شدن گچ
   7. جلوگیری از طبله زدن گچ
   8. کاهش ضایعات گچ و درنتیجه کاهش هزینه سفیدکاری – گچ و خاک و گچبری و …
   9. تغییر ندادن دیگر خواص گچ مثل رنگ، بو و …
  10. افزایش سرعت اجرای کارهای گچی
  11. صاف تر بودن سفید کاری

کاربردها ی افزودنی مخصوص کارهای گچی :

   1. اجرای سفید کاری
   2. اجرای گچ و خاک
   3. اجرای گچبری
   4. اجرای کارهای گچی در سرما و جلوگیری از ترک

مقدار مصرف :

یک دهم درصد الی سه دهم درصد وزن گچ ( به ازای هر کیلو گچ یک الی سه گرم )

یا یک قاشق غذا خوری به ازای هر استامبولی

روش مصرف :

بهتر است قبل از مصرف با آب مخلوط شود و بعد استفاده گردد و همچنین می توان به صورت خشک با گچ مخلوط نمود.

لازم به ذکر است این افزودنی در آب حل نمی شود و فقط قبل از اضافه کردن گچ به آب، آن را در آب بریزید و هم بزنید. می توان به صورت خشک به گچ هم اضافه نمود.

ملاحضات :

مدت نگهداری : دو سال در بسته بندی اولیه

شرایط نگهداری: دور از رطوبت و تابش مستقیم آفتاب در دمای بین ۵ تا ۳۵ درجه ( و دور از یخبندان برای نوع مایع )

نوع بسته بندی : در بسته های ۲۵ کیلویی

حالت و رنگ : پودر سفید رنگ

نکات ایمنی :

این افزودنی سمی نمی باشد و لی از تماس آن با دهان ، چشم و پوست خوداری گردد و قابل خوردن نیست.

توصیه می گردد هنگام استفاده از این افزودنی از دستکش و ماسک فیلتر دار استفاده گردد.

درصورت برخورد این افزودنی با چشم فورا چشم خود را به مدت ۵ دقیقه در آب باز و بسته نمایید و شستشو دهید.

غیر قابل اشتعال است.

 

نکته ۱ : درصورتی که به افزودنی با خواص و ویژگی های خاصی نیاز دارید با شرکت تماس بگیرید. ( قبول ساخت هر نوع افزودنی با ویژگی های درخواستی به صورت رایگان )

نکته ۲ : این افزودنی در فرمولاسیون ، کیفیت و قیمت های مختلف تولید می گردد جهت ارائه بهترین افزودنی و مشاوره رایگان با مسئول فروش شرکت تماس حاصل فرمایید.

نکته ۳ : درصورت استفاده همزمان چند افزودنی حتما با دفتر فنی شرکت تماس حاصل فرمایید.


** جهت کسب اطلاعات بیشتر یا سفارش این افزودنی با ما تماس بگیرید.

***جهت آشنایی با خواص، ویژگی ها، کاربرد و سفارش این افزودنی ها روی لینک محصولات ما کلیک بفرمایید.





گچ بری

نویسنده :
تاریخ:1392/01/4-12:14

گچ بری

گچ نخستین ماده ی چسبنده ساختمانی است که به دست انسان استخراج گردیده و پس از تغییر شکل دادن در کارهای ساختمانی به صورت ملات روکش و گچکاری از آن سود برده شده است.
گچ بری خواه کنده کاری- قالب زنی یا نقاشی گچ یکی از عناصر اصلی آرایش معماری ایران بوده و هست.
در شروع معماری ایران از آغاز تاریخ و دوران ایلامیان – هخامنشیان و سپس به ویژه در دوره اشکانیان و سامانیان به مسئله گچ توجه می شده و از آن به عنوان یک ماده سازنده و استوار استفاده می شد
گچکاری و گچ بری در دوران اسلامی توسعه یافت و آثار آن در مدرسه ها، کاخها ، و سایر بناها ، به عنوان یک عنصر تزئینی مورد توجه قرار گرفت ...
شواهد باستانشناسی نشان می دهند که تاریخ ساخت گچ به پیش از ساختن خشت و پخت آن به صورت آجر می رسد. در قدیمی ترین بنای دنیا، یعنی اهرام ثلاثه مصر که قدمتی چهار هزار و پانصد ساله دارد، از گچ به عنوان ماده چسبنده مقاوم بعد از ازاره در بین سنگ ها و جهت کلاف سازی آنها استفاده شده است. یکی از کاربردهای ویژه گچ، اندود کردن دیوارها و سطوح داخلی ساختمان ها است و هنر گچبری، این آراستگی را به حد کمال و دلنوازی می رساند.
به کار بردن تزئینات گچی در تزیین دیوارها، روش معمول در شهر های ایران و عراق بوده است. اولین مردمی که در ایران به این کار دست زدند هخامنشیان و سپس ساسانیان بودند و اعراب در جریان فتوحات خویش، این هنر را از آنها فرا گرفتند. هنرمندان دوره اموی به طور وسیعی کاخ ها را با گچبری منقوش برجسته تزئین می نمودند. نمونه بسیاری از این گچبری ها در کاخ های «خربة المفجر»، «الحیر الغربی» و «المنیه» به کار برده شده است که گچبری های کاخ المنیه به واسطه در بر داشتن عناصر آدمی و حیوانی در کنار تزئینات هندسی و گیاهی، اهمیت بیشتری دارد.
روش تزیینات گچی روی دیوارها، پس از به کار گیری خشت در بناها گسترش پیدا کرد و این روش در کاخ های شهر سامرا رواج یافت. پایین دیوارها با ازاره گچی به ارتفاع حدود 100 سانتی متر پوشانده می شد. این گونه تزیینات در دو قصر جوسق و بلکوارا به کار رفته است. مجموعه تزیینات کاخ های سامرا در مرحله اول طبیعی هستند اما در دوره بعد عناصر تزیینی از طبیعت فاصله می گیرند. در سومین مرحله، زمینه تزیینات عمق چشمگیری می یابد که بهترین نمونه های آن در کاخ بلکوارا به چشم می خورد. در این دوره، ابتکار پوشش سطح آن چنان کامل گردید که تقریبا تمام زمینه را می پوشاند و این امر که برای نخستین بار در هنر اسلامی رواج یافت، اوج ترقی روش های تزیینی به شمار می رود و پس از آن در دنیای اسلام منتشر شد و از مهم ترین ارکان هنر اسلامی گردید.
روش تزیینات گچی روی دیوارها از طریق حکومت طولونی از عراق به مصر انتقال یافت و نمونه هایی از آن در جامع طولون روی سطح داخلی و اطراف طاق ها و دور پنجره ها به کار برده شد.
هنرمندان دوره فاطمی، همچنان تحت تأثیر تزیینات هنر ساسانی (هنر رایج در دوره عباسی) بودند. تزیینات نقاشی گچی موجود در رواق قبله جامع الازهر از عناصر گیاهی که از روش تزیینات طولونی و عباسی اقتباس گردیده، تشکیل یافته است ولی اختلاف در طریقه استفاده از آنهاست. همچنین نمونه های زیبایی از خط کوفی مشجر در کتیبه موجود زیر سقف یافت می شود. در دوره فاطمی اهمیت تزیینات خطی افزایش یافت و به کار گیری خط کوفی مشجر روی زمینه های برگدار اشکال گیاهی انتشار یافت.
در دوره ایلخانی، هنر گچبری به سرحد کمال مطلوب رسید. به وجود آمدن محراب های گسترده با انواع خطوط به ویژه گونه های مختلف کوفی، به کار گیری انواع گره هندسی با نقوش اسلیمی طوماری و اسلیمی ماری در لا به لای کتیبه و اسپرهای خط با گل و برگ های پهن و نیز گودی و برجستگی نقوش، موجب تحولی عظیم و خلق شاهکارهای عظیم گچ بری در این دوران شد.
تزیینات گچی معمول در دوره سلجوقی، در عصر ایلخانی به تدریج رو به دگرگونی رفت و پر بودن و شلوغی تزیینات تبدیل به ویژگی گچبری این دوران شد. از زیباترین نمونه این گونه تزیینات شلوغ، نقوش به کار رفته در مسجد حیدریه قزوین، جامع ورامین و محراب مسجد ارومیه را می توان نام برد. روش های متنوع کنده کاری روی گچ و شلوغی عناصر تزیینی مختلف، در قرن هشتم جایگاهی خاص یافت. بهترین نمونه بیانگر این تحول، محراب اولجایتو در مسجد جامع اصفهان است که تاریخ ساخت آن 710 ه.ق است.
در دوره ممالیک بحری، روش تزیین دیوار ها با نوار های گچی منقوش به عناصر نوشتنی، روی زمینه تزیینات گیاهی رایج گردید که نمونه آن در بالای پنجره مسجد «الظاهر بیبرس» مشاهده می شود. زیباترین نمونه های گچی مملوکی، در پنجره های گچی مشبک موجود در جامع دیده می شود که با اشکال هندسی همراه با شیشه های رنگین تزیین شده است. این پنجره ها را حاشیه هایی مزین به عناصر برگ و شاخه و نوشته های کوفی در بر گرفته است.
دوره تیموری، عصر به وجود آمدن رسمی بندی و کار بندی هایی از قالب های گچی مقرنس و قطار بندی های گچی ارزشمند است. به طور کلی، در هنر گچ بری این دوران انواع خطوط کوفی مشجر، مزهر، معقد و مشبک و نیز خط های محقق، نسخ، ثلث، رقاع، تعلیق و نستعلیق و به خصوص از خط معقلی، استفاده فراوان شده است. از آثار فراوان این دوره می توان به مقرنس بندی های گچی ارزشمند سر در مسجد میدان کاشان، قطار بندی های گچی مدرسه خرگرد در خواف و خطوط گچ بری شده در بقعه شیخ احمد جامی در تربت جام را نام برد.
در دوره صفوی، هنر گچ بری وارد روش های خاصی می شود. به طوری که زیباترین مقرنس بندی های گچی با عناصر گوناگون به خصوص مقرنس های طاس و نیم طاس همراه با نقوش گل و گیاه با انواع تیغه های گچی دالبری، زینت بخش کاخ های شاهی شده است. در این میان می توان به پدیده های ارزشمند مقرنس قطار و کار بندی ها و یزدی بندی های گچی بسیار شگرف کاخ هشت بهشت، سر در بازار قیصریه اصفهان و به خصوص دالبر های تیغه منقوش از ظروف گوناگون همچون تنگ و سبو و مقرنس بندی های طاسه دار گچی در تالارهای شاه نشین و موسیقی کاخ عالی قاپو و نیز خط گچ بری ثلث بسیار ارزشمند در صفه درویش مسجد جامع همین شهر را یاد داشت


منبع : http://gypsum-paster.blogfa.com/post/21/


نوع مطلب : مقالات گچبری 

انواع گچبری

نویسنده :
تاریخ:1392/01/4-12:08

انواع گچبری

 1- نقوش مهری:گاهی به خاطر اینکه آجر را نمی تراشیدند بین دو آجر را با گچ تزیین میکردندکه بعد ها این تزیین به کمک سفال های مهری انجام شده و بدین ترتیب صورت میگرفته که بندهای عمودی دیوار آجری را عریض تر میگرفتند و یا قسمتی از آجر در امتداد بند عمودی بریده میشد و این سوراخ ها را با گچ پر میکردند و موقعی که هنوز گچ خود را نگرفته بود با طرح های مختلف روی آنرا تزئین میکردند در بعضی موارد طرح ها را با مهر چوبی روی آن نقش میکردند. طرح های مزبور شامل طرح های ساده هندسی ، اشکال گل وبوته و اسامی مقدس الله وعلی بود. پخش بودن این سوراخ ها در کل دیوار ترکیب جالب توجهی در سطح دیوار میداد . نقوش مهری در تمام بناهای دوره سلجوقی و ایلخانی استفاده شده است.

2- گچبری برهشته:استعمال گچ در ساختن بر جسته کاری بلند و کنده کاری یکی از فرآورده های مخصوص دوره سلجوقی می باشد که در دوره ایلخانی نیز ادامه مییابد ، بهترین نمونه و نقوش پرکا ربرجسته را میتوان در گنبد علویان همدان مشاهده نمود طبیعی است که نقوش کل وبوته ای برای برجسته کاری با گچ بسیار مناسب بود و طرح های هندسی بصورت برجسته کاری بیشتر در نیم ستون ها دیده می شد روش کار بدین صورت بود که : ابتدا گچ آماده شده را به اندازه لازم و قطور روی بنا و قسمت مورد نظر که طرح قبلاً روی آن کشیده شده گذاشته و آنگاه با استفاده از ابزار گچبری مانند دمبر وبومخار نقاط مورد نظر را برش داده و میتراشند ، این نوع گچبری در دوره های قبل از سلجوقی کم عمق تر و ساده تر و در دوره ایلخانی با ضخامت و بر جستگی بیشتر و پرکارتر صورت میگرفت .

3- گره در گچبری: همزوان با بکار بردن کار های گره در آجر کاربرد گره در گچبری نیز آغاز میشود نمونه بارز آنرا میتوان در محراب مسجد جامع فریومد مشاهده نمود که نفیس ترین نوع گره کاری گچبری است . در گره کاری وگچبری ابتدا سطح کار کرم بندی و شمشه گیری میشود تا سطح به سطوح کوچکتر تقسیم شود ،پس از آن زیر کار با لایه ای از کاهگل یا گچ وخاک و یا گچ اندود میگردد بعد لایه ای از گچ کشته آماده به سطح اندود شده کشیده میشود. زمینه گره مورد نظر که بر روی کاغذ ترسیم شده بصورت گرته کردن بر روی سطح گچ مورد نظر پیاده میشود. پس از مشخص شدن حرکات طرح ، خطوط لازم بوسیله قلم گچبری بریده میشود و پس از پرداخت،گره بر روی گچ بوجود می آید

4- گچبری معرق: ابتدا ملات گچ رنگی را که از قبل آماده شده روی سطح صافی می ریختند و پیش از آنکه گچ خود را بگیرد آنرا به شکل دلخواه می بریدند سپس قطعات بریده شده از گچ را با رنگ های مختلف و نقوش مورد نظر در کنار هم می چیدند و پشت کار ملات گچ ریخته که تمام زمینه کار یکپارچه شود و در نهایت قطعه بدست آمده را در محل کار می چسپانند.

5- گچبری لایه ای: نوع دیگر از گچبری تراش است وبیشتر برای گچبری رنگی که بخواهند به چند رنگ مختلف در آید کار می شود روش کار بدین صورت است که لایه گچ کشته را در محلی قبلاً با گچ زنده زیر سازی و صاف شده می کشند و لایه های بعد را نیز به همین ترتیب کار می کنند که هر لایه رنگ خاصی دارد و بعد با کاردک و ابزار گچبری شروع به در آوردن طرح ها با رنگ های مختلف می کنند،ضخامت هر لایه نباید بیشتر از 1mm باشد زیرا باعث ترک خوردن لایه گچ می شود.

6- گچبری توپر وتوخالی:این اصطلاح برای تکنیکی به کار برده شده که از نظر عمل وتاثیر با گچبری برجسته کاملاً فرق دارد،در این تکنیک طرح تزئینی در سطح صاف به عمق کمتر از2cm کنده می شود تا در عقب، سطحی به موازات سطح جلو تشکیل دهد و خطوط اصلی طرح یا مستقیم و یا با ضربات مایل که از حیث عمق یکنواخت است کنده و بریده می شود.

۷- گچبری کشته بری:نحوه آماده کردن گچ آن قبلاً گفته شده که در ابتدا گچ زبره نیم کش بر روی محلی که بخواهند کشته بری انجام دهند کشیده شده و بعد روی آنرا گچ نرمه می کشند و پس از آنکه این گچ خود را گرفت یک لایه دیگر گچ نرم به قطر 1تا2mm میکشند و پس از گرفتن این گچ که آب آن زیادتر بود و نرمتر از لایه زیرین طرح را پیاده می کردند و با استفاده از دمبر اطراف طرح را خط می انداختند تا به زمینه سفت زیرین برسند. پس از آن بوسیله بومخار قسمت های اضافی را از زمینه جدا می کردند تا طرح کشته بری بدست آید. این شیوه بیشتر در دوره صفوی رایج بود.

 8- گچ به عنوان کمک وماده الحاقی به ساختمان:در بعضی از ساختمان ها قوس های گچی معمولی برای گرفتن فاصله بین سر لبه ونیم ستون ها به کار برده میشد. برای اینکه مقرنس کا ری شکل دقیق تری به خود بگیرد و ناصافی آجر های آن گرفته شود پوشش نسبتاً ضخیمی از گچ روی آن می کشیدند. برای ملایم کردن و صاف کردن ناحیه میانی دیوار و طاق در سطوح مختلف گچ کار می شد . مثلاً در نقاطی که سطح عمودی و افقی دیوار چند سانتی متر عمیق می شد زاویه قائمه با گچ پر میشد تا یک زاویه 45 درجه تشکیل دهد این شیوه بیشتر در دوره ایلخانی رایج شد.

9- روش تخمه در آوری(و آن سه روش دارد:)

الف)در روش اول سطح گچی و یکدست آماده می شود سپس بر روی سطح صاف طراحی انجام می شود سپس با ظرافت خاص و دقت هر چه تمامتر سطوح طراحی شده که از گچ سفید پوشیده شده اند را نقش خواهند کرد قطر کندن سطوح طرح از سطح گچ حدود ½ سانتی متر است. که از سطح گچی کنده شده و خارج میگردد بنا بر این یک سطح برجسته و یک سطح گود خواهیم داشت سپس نقاط و سطوح خالی شده از گچ با مواد لازم پر میگردد لذا با توجه به طرح و رنگ لازم محل گود نشده را با گچ رنگی مورد نظر مبدل به سطحی صاف و یکدست با زمینه میگردانند،عیناً مانند اینکه نقاشی آبرنگ بر روی زمینه گچی به عمل آماده باشد و چشم را به خطا می برد چون بدون لمس کردن ویا از زاویه خاصی دیدن مشکل بتوان تشخیص داد که این سطح صاف کنده شده و دوباره پر گردیده است بطور خلاصه زمینه صاف گچی با این عمل دوباره مبدل به زمینه صاف رنگی خواهد شد(مانند عالی قاپوی اصفهان).

ب)پس از صاف و یکدست نمودن سطح گچی لازم،با توجه به عناصر معماریِ همان محل و با طرح لازم ومورد احتیاج مطابق و هماهنگ با روش تزئینی دیگر طرح اصلی بر روی سطح گچی سفید و صاف کار میشود. پس از قلم گیری و محکم کردن طرح،مرحله بعدی انجام میشود. در این حالت به جای اینکه طرح از گچ سفید در سطح خالی شود،زمینه صاف ویکدست که بدون طرح است از گچ خالی می شود و در حقیقت این طرح است که در سطح گچی باقی می ماند لذا طرح و نقش،برجسته شده و زمینه خالی و گود میشود. این عمل احتیاج به دقت و مهارت فراوانی دارد زیرا بعضی نقوش بسیار ظریف و حساس هستند و با احتیاط هر چه تمامتر بایستی اطراف آنها را خالی نمود بعد از این عمل کار رنگ آمیزی انجام می شود در این روش گچ و رنگ مخلوط شده و رنگ مورد نظر را برای زمینه آماده ساخته و سطوح خالی زمینه را با دقت پر میکنند سپس انرا صاف نموده که با سطح طرح که برجسته بوده یکسان شود. در این حالت طرح ها به رنگ سفید گچ باقی میماند ولی زمینه رنگی میشود. در آخرین مرحله بایستی دقت شود سطح رنگی و سطح سفید یکسان باشند.(این روش عکس روش الف میباشد)

ج) این روش یکی از بهترین نوع تزئین است که بسیار پر کار میباشد در این نوع سطح گچی صاف را آماده نموده و طرح اندازی می کنند. طرح ها گاهی بسیار ظریف و دقیق و بر گرفته از طبیعت است طرح های لازم را قلم گیری میکنند تا مشخص تر شود سپس سطح گچی صاف را که زمینه طرح اصلی است از گچ سفید،خالی میکنند با این عمل لایه ای از گچ را که در زمینه وجود دارد خالی کرده و عمق ایجاد میکنند حال زمینه را با رنگ و گچ که رنگ مناسبی را پدید آورد پر میکنند یعنی سطح خالی شده را بالا می آورند . گاهی ممکن است سطح زمینه را که با گچ ورنگ پر شده است تا سطح طرح که از گچ سفید باقی مانده یکسان نکنند و کمی اختلاف سطح ایجاد شود بنا براین دو سطح متفاوت از طرح سفید و زمینه(که از گچ رنگی است)بدست می آید نکته مهم در این روش این است که به جای کار گذاردن رنگ در نقاط سفید طرح دوباره جاهای طراحی شده را کنده کاری میکنند که این عمل دقت وظرافت بسیاری لازم دارد. بعد از تمیز کردن محل خالی شده در طرح وایجاد عمق لازم که معمولاً کم است،به جای گچ سفید ترکیبی از رنگ و گچ را با آب مخلوط نموده و در نقاط گود شده قرار می دهیم بنا بر این ملاحظه میشود که در این نوع سوم سطح گچی سفید رنگ که خود نیز طرح رنگی است تخمه در آوری می شود. بنا بر این در این روش هم سطح تخمه درآوری می شود و هم طرح. ابداع این روش بی تاثیر از دیگر روش های تزئینی روی گچ و یا کاشی معرق نیست.(این روش تلفیقی از دو روش قبلی است)

 آنچه مسلم است این است که هنرمند دوره صفوی علاوه بر اجرای نقوش در طراحی معماری و شناخت ابزار تبحر داشته و از خواص گچ و ترکیب آن با رنگ ها و مواد از تجربه کافی برای اجرای روش های تزئینی بهرمند بوده است. عمده ماده اصلی برای استفاده در تخمه درآوری،گچ سفید و نوم میباشد که اول بایستی مقدار گچ لازم غربال شده و به یک درجه از نرمی برسد آنگاه بایستی با آب مخلوط شده و خمیر نرم ویکدستی را بوجود آورد پس خمیر گچ در سطح دیوار مالیده شده و صاف و یکدست گردد واین زمینه کار تخمه درآوری میباشد . حال برای مرحله بعدی که پر کردن جاهای خالی شده از گچ است بایستی مجدداً از گچ واین بار رنگ استفاده شود که برای هر رنگ لازم باید مقداری گچ و رنگ با نسبت مشخص با هم مخلوط شود . زیرا نسبت ها در اتصال رنگدانه ها در ملات گچ تاثیر خوبی داشته و ضمناً حالت گیرایی گچ را نیز افزایش میدهد و استحکام بیشتری پیدا میکند بعد از تمیز کردن محل کنده شده در هر بخش از طرح که رنگ و گچ لازم است،محل خالی شده را با گچ رنگی پر میکنیم سپس سطوح پر شده را بوسیله ابزاری شبیه کاردک یکدست و صاف می نماییم که تراز با سطح زمینه شود . نوع گچ استفاده شده بایستی خالص و سفید رنگ باشد . عمل ملات سازی شبیه ملات کشته بری در گچبری است و ملات باید در حدی نرمش داشته باشد که به راحتی فرو ریزد و بیرون نریزد. رنگ های به کار رفته شده به طور اعم خالص هستند هر چند که به هنگام مخلوط شدن با گچ ممکن است مقداری از درجه خلوص شان کم شود . در نقوش تخمه درآوری آنچه که تا به حال در آثار معماری باقی مانده نشان میدهد که بیشتر از موتیف های طبیعی استفاده شده است گاهی اوقات نیز از نقوش افسانه ای یا طبیعی و گیاهان و اشجار و در بعضی از تقسیم بندی ها از نقوش هندسی بهره وری شده است. نکته مهم دیگر در این تزئین که فرق این تزئین را با نقاشی روی گچ از لحاظ ظاهر مشخص میکند این است که در نقوش تخمه درآوری سایه روشن وجود ندارد در حالی که در نقوش دیگر روی گچ ممکن است سایه پردازی یا عمل پرداز انجام شود. دیگر اینکه از لحاظ استحکام نقوش و ماده بکار رفته شده روی زمینه و ظرافت نقش قابل مقایسه با نقوش دیگر نیست . دیگر اینکه نقوش آبرنگی روی گچ در اثر مرور زمان ممکن است فرسوده شده و شفافیت خود را از دست می دهند و مواد خواص چسبندگی خود را کم میکنند لذا رنگ در سطح تزئین به خطر افتاده و امکان ریزش و از بین رفتن آن وجود دارد. اما در نقوش تخمه درآوری به لحاظ این که گچ و رنگ در عمق فرو رفته و مجدداً به سطح آمده این عوارض مشاهده نمی شود و هنگام عمل مرمت نیز کار با اصول بهتری انجام می شود.شایان ذکر است که انتخاب مکان مورد نظر برای روش تخمه در آوری مهم می باشد زیرا همان طور که می دانیم رطوبت از عواملی است که با گچ سازگاری ندارد و قرار گرفتن محل تزئین در جریان رطوبت هر چند کم باشد به علّت خاصیت مکش رطوبت توسط گچ،اثر را نابود میکند و رنگ ها و گچ پوسیده میشود. به همین علت یکی از موارد استفاده این تزئین روی سردر ها و مقرنس ها میباشد که احتمال نفوذ رطوبت کم است و یا در بدنه هایی از دیوار به کار میرود که درصد رطوبت آن بسیار ناچیز میباشد ویا اصلاً رطوبت ندارد. آنچه مسلم است این است که بسیاری از نقوش و رنگ ها را میتوان در سطح مورد اطمینان با روش تخمه درآوری به اجرا در آورد و از ظرافت این تزئین نسبتاً با دوام بهرمند گردید. ابزار های مورد استفاده برای اجرای روش تخمه درآوری در تزئین دیوار عبارتند از: انواع کاردک های نوک پهن و نوک باریک،ظرف مخصوص خمیر کردن گچ،ماله برای صاف کردن سطوح گچ و غربال



منبع : http://gypsum-paster.blogfa.com/post/20/


نوع مطلب : مقالات گچبری 

تکنیک گچبری

نویسنده :
تاریخ:1392/01/4-11:59

تکنیک گچبری

نخست گچ تر رابرای ایجاد زیر سازی طرح به مقدار زیاد ورز میدهند و در محل مورد نظر به مقدار زیاد میمالند بطوریکه برای قسمت های عمده نقش برجسته روی دیوار بماند ، سپس همین که گچ به غلظت پنیر خود را گرفت ،نقش ها و تصاویر اصلی توسط کاردک های مخصوص تراشیده شده و برای قسمت های کوچکتر هر کجا که لازم باشد گچ تازه می افزایند سرانجام پس از آنکه گچ مانند سنگ سخت گردید تراش نهایی روی آن انجام میشود.برای برش طرح های گیاهی و هندسی قبل از هر گونه اقدام به تراشیدن باید طرح را روی سطح گچ پیاده کنیم،البته میتوان طرح مورد نظر را روی کاغذ هم ترسیم کرد سپس خطوط روی کاغذ را بوسیله سوزن سوراخ سوراخ کرده بعد از آماده شدن طرح را در محل مورد نظر قرار دهیم و با پارچه ای نازک که درون آن دوده ریخته شده روی طرح کاغذ میکشیم تا طرح مورد نظر روی زمینه گچی منتقل شود سپس خطوط اصلی را توسط کاردک خط می اندازند تا از پاک شدن آنها جلوگیری شود بعد اطراف طرح را بریده و قسمت های اضافی را بر میداریم باید دقت شود قبل از طرح اندازی درشتی طرح ها را در رابطه با زمینه مورد نظر بررسی کرده تا طرح ها در اندازه مناسب بدست آمده و این عمل برای کتیبه نویسی و خطاطی بسیار دشوار می باشد بعد از اینکه گچ کاملا" خشک و سفت شد آن را تراشیده و پرداخت می کنند تا اینکه خطوط نقش روشن و جاندار گردد به عنوان آخرین عمل روی پوشش گچی لایه ای رقیق تر از خامه می کشند و بدین ترتیب سطحی صاف و صیقل یافته حاصل می شود . گچبر دارای امتیاز سنگ تراش نیست که روی یک ومصالح همگن و پابرجای چون سنگ کار کند زیرا گچی که در کار دارد پیوسته در حال سخت شدن است ، ناچار گچبر باید در هر زمان یک قسمت از کار را کاملاْ با اتمام برساند . بعضی از طرحهای گچبری کاملاْ گود می باشند و نقشها عملاْسه بعدی هستند و بایستی آنها را با لایه های متعدد گچی از سه تا شش لایه و حتی بیشتر ساخت که روی هر لایه باید جداگانه کار شود . طرحها غالباْ پیچیده هستند که از پنج تا شش قسمت در هم بافته ترکیب یافته و در جهات گوناگون و مخالف در حرکتند .گچبر باید پیش بینی کند که از نقاط آغاازین و لایه های زیرین تا لایه های روئی شکل نهایی چگونه ظاهر خواهند شد. روش های کلی گچبری و کاربندی آن در دیوار نگاری: ماده اصلی تشکیل دهنده همانا گچ است و ارائه این هنر بوسیله گچ دارای روش و اسلوب خاصی است که این فرم تا کنون بر روی دیوار و یا آجر به مورد اجرا در میآید. یک روش بدین صورت است که: پس از اتمام بنای ساختمان ، به صورت حاشیه ای و یا فتیله ای گچ را بر روی ان کلاف نموده و میچسپانند،این روش از زمان اشکانیان تا به امروزمعمول بوده است. در باره اینکه گچبری ها چگونه ساخته میشده و بر روی دیوارها نصب میشده عقاید مختلفی است: عده ای بر این باوراند که بیشتر این گچبری ها قالبی است،بدین ترتیب که در قالب از پیش تهیه شده گچ میریختندو بعد از محکم شدن بصورت قالبی آنرا بر روی دیوار کار می گذاشتند. این نظر زیاد درست به نظر نمی رسد میتوان چنین بیان نمود که خود ملات را آماده نموده و بر روی دیوار مالیده اند و سپس همه مراحل تراش و ایجاد نقش را بر روی دیوار انجام میدادند، سپس قلم گیری و نقاشی می شده است که البته به مرور زمان بیشترین نقش نقاشی روی گچ از بین میرفت گاهی هم همراه گچبری در پای دیوار یا در زاویه ای از دیوار تندیسی از گچ ساخته می شده ونصب میکردند البته در دوران اسلامی روش های گچبری و تزئین آن از طرز کار تزئینات عهد هخامنشی و ساسانی نیز اقتباس شده است و همراه با توسعه معماری تداوم وپیشرفت بیشتری نموده ،سبک های مختلف گچبری طی قرون متمادی تغییر وتحولات را شامل شده تا آنجا که در دوران اسلامی در طراحی نقش های روی کاشی ها نیز عناصر این هنر نمایان است و به جای طرح های زنجیره ای و قیطانی نقوش ظریف وریز و رنگین معمول شده که گاهی اوقات ظرافت آنها شباهت زیادی به نقاشی دارد.یکی دیگر از خصوصیات آن در دوران اسلامی آن است که در ادوار قبل از اسلام فرم ها ضخیم تر و درشت تر بوده اند و جنبه تمثیلی داشته اند و از لحاظ رنگ هم زیاد غنی نبوده انداما در دوران اسلامی فرم ها بسیار ضعیف تر و حالت تضعیفی داشته حتی هنر های بیگانه را هم تحت تاثیر قرار داده اند.

منبع : http://gypsum-paster.blogfa.com/post/19/


نوع مطلب : مقالات گچبری 

زیبایی هنر گچبری در معماری بناهای تاریخی یزد

نویسنده :
تاریخ:1392/01/4-11:51

زیبایی هنر گچبری در معماری بناهای تاریخی یزد


گچبری از اجزاء مهم تزئینات معماری سنتی ایرانی است که به صورت کنده کاری، برجسته کاری و خطاطی از قدیمی ترین زمان در معماری کشورمان کاربرد داشته است.

معماری ایران اسلامی بیشتر سه نوع تزئین آجرکاری،
گچبری و کاشیکاری به کار می بردند. گچبری در دوران اسلامی توسعه یافت و نمونه های آن در بناهای تاریخی نظیر مساجد، خانه های قدیمی، باغ های تاریخی و ... می توان دید

در استان یزد مساجد تاریخی نظیر جامع یزد، فرط، فهرج، ریگ یزد، ملااسماعیل، سفلی ندوشن، شاه تهماسب، حظیره و سرپلک از جمله مساجد مزین به هنر
گچبری هستند.

خانه عرب زاده ، خانه لاریها، رسولیان، آقا زاده ابرکوه، کلاهدوزها، یعقوبی، محمودی، مرتاض و ... نیز از جمله خانه های تاریخی هستند که هنر
گچبری در آن به زیبایی دیده می شود.

به کار بردن هنر گچبری به صورت برجسته کاری بلند و کنده کاری یکی از جلوه های هنری به جا مانده از دوران سلجوقی است که در دوره ایلخانی نیز ادامه یافت.

نقوش گل و بته و برجسته کاریها با گچ همراه با طرحهای هندسی کنده کاری شده در دوران ایلخانی کاربرد زیادی داشت که در بناهای مذهبی در کتیبه هایی که مزین به آیات قرآن کریم و احادیث است ، به وضوح دیده می شود.

گفتنی است : « تزئین گچی تو پر و خالی» یکی از تکنیک های
گچبری است که در این تکنیک طرح تزئینی در سطح صاف به عمق کمتر از دو سانتی متر بریده می شود تا در عقب سطحی به موازات سطح جلو تشکیل دهد. نمونه این تکنیک در مسجد جامع ندوشن می توان دید

« گچ کاری وصله ای » نیز نوعی از گچ کاری همراه تزئین خطی رنگی روی سطوح صاف است که بسیار استادانه کار شده است.

«
گچبری رنگی» نیز نوعی دیگر از گچبری همراه با به کار بردن یکی از رنگهای آبی سیر، زرد، قرمز، سبز و ... می باشد . نمونه آن گنبد زندان اسکندر است که با خشت خام ساخته شده است و دارای تزئینات و آرایش گچبری و نقاشی با آبرنگ طلایی و لاجورد است.

بقعه دوازده امام، بقعه شیخ احمد فهادان، گنبد عالی ابرکوه، بقعه سید شمس الدین و مدرسه شاه کمالیه نیز از دیگر آثار باستانی یزد است که در آن نمونه های زیبا از
گچبری سنتی مشاهده می شود.


منبع : http://gypsum-paster.blogfa.com/post/16



نوع مطلب : مقالات گچبری 

تاریخچه هنر گچبری

نویسنده :
تاریخ:1392/01/14-11:11

تاریخچه هنر گچبری

هنر گچبری یکی از هنرهای وابسته به معماری است که در هر منطقه و هر دوره زمانی شکل و سبک مخصوص خود را دارد. همان طور که از نام این هنر پیداست، مصالح بکار رفته در این هنر گچ می‌باشد. گچبری در ایران دارای دوره‌های مختلف تاریخی می‌باشد. گچ به دلیل داشتن خاصیت چسبندگی، رنگ مطلوب، کاربرد آسان، فراوانی و ارزانی کاربرد زیادی در هنرهای تزئینی دارد.

در کاوشهای باستانشناسی نمونه‌ها و نشانه‌هایی از رواج این هنر در روزگار ساسانی به دست آمده‌است. یکی از کاربردهای ویژه گچ، اندود کردن دیوارها و آراستن سطوح داخلی ساختمانها است و هنر گچبری، این آراستگی را به حد کمال و دلنوازی می‌رساند. از میان نمونه‌های به جا مانده می‌توان به گچبری، چفت گیری و ابزار زنی طاقچه بسیار ارزشمند هنری از کاخ بیشاپور از سده سوم میلادی که در موزه لوور پاریس نگهداری می‌شود. همچنین تعدادی از آثار دوره ساسانی که در موزه ملی ایران قرار دارد یاد کرد.

 هنر گچبری قرون اولیه

اسلام

پس از ظهور اسلام نیز از هنر گچبری در بناها استفاده می‌شده‌است، ولی به دلیل حرمت پیکره سازی، این هنر در قالب نقوش برجسته از گل و گیاه و نیز انواع طرح‌های اسلیمی و بندهای ختایی، به ویژه در قالب انواع خط‌های مختلف و متنوع تجلی یافت. در آثار گچبری به جا مانده از قرن سوم هجری نمونه‌های درخشانی در مسجد فریومد سبزوار به نام مینو تکاری به واقع خلاقیت هنر بی مانند از سر پنجه هنرمندان آن روزگار برای ما به یادگار مانده‌است.

 هنر گچبری دوره سلجوقی

هنر گچبری در انواع خط کوفی همراه با نقوش اسلیمی خرطوم فیلی روند تحول این هنر در دوره سلجوقی بوده‌است. به طور کلی هنر گچبری در دوره سلجوقی مورد توجه در نما سازی‌های داخل بوده‌است. از میان آثار این دوره می‌توان به گچبری‌های مسجد اردستان با خط بسیار زیبای کوفی مزهّر و بخصوص مسجد و گنبد علویان در همدان که به واقع دنیایی از هنر گچبری‌ بسیار گسترده‌ای در آن اشکال گوناگون جمع شده‌است اشاره داشت.

 هنر گچبری دوره ایلخانی

در دوره ایلخانی روند هنر گچبری به سرحد کمال مطلوب رسید. به وجود آمدن محراب‌های گسترده با انواع خط‌های کوفی و خط‌های سلطانی، دیوانی، رقعی، و به کارگیری انواع گره هندسی با نقوش اسلیمی توماری و اسلیمی ماری در لابلای کتیبه و اسپرهای خط با گل و برگ‌های پهن گود و برجسته، عظمت و شگرفی‌های فراوان در آثار ایران و هنر گچبری در آن به وجود آورده شده.

از میان آثار به جا مانده از این دوران می‌توان به کتیبه‌های گچبری خط کم نظیر مسجد حیدریه قزوین، خانقاه و بقعه بایزید بسطامی در بسطام در مقیاس گسترده و وسیع، محراب ارزشمند پیر بکران در جنوب اصفهان و نوعی بی همتا از این هنر ارزشمند را در محراب بسیار جالب و منحصر به فرد الجایتو در در مسجد جامع اصفهان که به جرئت می‌توان این پدیده بزرگ و عظیم هنر گچبری را شاخص‌ترین و با ارزشترین نوع گچبری در معماری جهان، بخصوص جهان اسلام دانست و از آن یاد کرد.

 هنر گچبری دوره تیموری

دوره تیموری عصر بوجود آمدن رسمی بندی و کاربندی‌هایی از قالبهای گچی ارزشمند و به تحول رسیدن هنر گچبری از نقوش گوناگون بخصوص اسلیمی و انواع خطهای گوناگون می‌باشد. به طور کلی در هنر گچبری این دوره از هنرهای دیگر چون هفت قلم خط از انواع کوفی به نامهای کوفی پیرآموز ، کوفی مشجًر، کوفی مزهّر ، کوفی گره دار، کوفی مشبک، کوفی تصویری و تعدادی دیگر کوفی در آثار ادوار اسلامی نهایت استفاده شده‌است. همچنین خطهای ( محقق، نسخ، ثلث، رقاع، تعلیق، و نستعلیق) با هنر آفرینیهای فراوان و در مواردی از شاخه‌های این خط‌ها بخصوص خط معقلی در هنر گچبری آثار ایران بهره فراوان گرفته شده‌است. از آثار فراوان این دوره می‌توان به مقرنس بندیهای گچی ارزشمند سر درب مسجد میدان کاشان، قطار بندیهای گچی مدرسه خرگرد در خواف و خط‌های بسیار جالب گچبری بقعه شیخ احمد جام در تربت جام و بقعه سید رکن الدین در یزد و بسیاری دیگر اشاره داشت.

 هنر گچبری دوره صفویه

در دوره صفویه هنر گچبری وارد روشهای خاص شده‌است. به طوری که زیباترین مقرنس بندی‌های گچی با عناصر گوناگون بخوصوص مقرنس بندی‌های طاس و نیم نیم طاس همراه با نقوش گل و گیاه با انواع تیغه‌های گچی دالبری زینت بخش کاخ‌های شاهی به بهترین شکل ممکن گردیده‌است.

در این میان می‌توان به پدیده‌های ارزشمند مقرنس قطار و کاربندی‌ها و یزدی بندی‌های گچی بسیار شگرف کاخ هشت بهشت و سر درب بازار قیصریه در اصفهان بخصوص دالبرهای تیغه منقوش از ظروف گوناگون همچون تنگ و سبو مقرنس بندی‌های طاسه دار گچی در تالارهای شاه نشین و موسیقی کاخ عالی قاپو و خط گچبری ثلث بسیار ارزشمند در صفه درویش مسجد جامع اصفهان و بسیاری دیگر یاد فراوان داشت.

 هنر گچبری دوره زندیه

هنر گچبری در دوره زندیان هنر آفرینی‌های فراوان و ارزشمند از گچبری، مقرنس بندی گچی، ترنج اندازی همراه با گل و گیاه و نقوش بدیع در آثار شهرهایی چون شیراز و بخصوص در عمارت کلاه فرنگی، مقبره اولیه خان زند (وکیل الرعایا) که امروز موزه پارس می‌باشد به وجود آمد.

 هنر گچبری دوره قاجار

هنر گچبری در دوره قاجار رونق فوق العاده‌ای به خود گرفت، به علت مسافرت پادشاهان قاجار به فرنگ از هنر گچبری اروپا تقلیدهایی در کاخهای شاهی بخصوص در سر ستون سازیها، گلویی سازیها و سقف سازیها در کاخهایی چون گلستان و عشرت آباد و پاره‌ای دیگر حدوداً پیروی گردید. اما به طور قاطع می‌توان گفت که این تقلیدها هرگز نتوانست جای هنر و نقوش بسیار پر هنر اصیل ایرانی، بخصوص نقشهای اسلیمی و ختایی و گل و گیاه که نشأت گرفته از سرپنجه با ذوق هنرمندان ایران زمین می‌باشد را در گچبری بناهای ایران زمین بگیرد. البته در این برهه از زمان در هنر گچبری خلاقیت‌ها و نوآوری‌های بسیار چشمگیری از طرف هنرمندان گچبر در آثار و ابنیه و به خصوص منازل مسکونی سنتی بیرونی و اندرونی ایران پدیدار گشت که به واقع هر یک از آثار به جای مانده خود تابلوهای بسیار نفیس و پر ارزش از هنر با فلسفه و خرد و فرهنگ هنرمندان ایران است. از میان آثار فراوان گچبری این دوره می‌توان به گچبری جالب کاخ ارم و نارنجستان قوام در شیراز و مقرنس بندی‌های آونگ گچی همراه با گچبری‌های خانه طباطبائی و خانه بروجردیهای کاشان همراه با نوآوریهای شگرف در بناهای یادشده و بسیاری از بناها و آثار دیگر ایران یاد کرد.

 هنر گچبری دوره معاصر

هنر گچبری ایران معاصر هنر تزئین بناها در قسمت‌های بیرونی نما از انواع گلچینی‌های آجری و گلچینی‌های معقلی با نقوش بسیار دلنواز پدیده‌های نو در بناهای ایرانی، بخصوص مسکونی به وجود آمد. در این دوره از هنر گچبری جهت تزئین نماسازی‌های خارجی خصوصاً در سر درب منازل مسکونی از نقوش مختلف چون ملائکه، خط و شعر در پیش ایوانها، همچنین به کارگیری انواع نقوش گل و گیاه در حرکاتی بسیار قرینه به شکل منفرد و یا بصورت گسترده زیبایی خاص به نمای خارجی بناها داده می‌شد. از قسمت‌های داخلی پدیده‌های بسیار ارزشمند گچبری به پیش بخاری سازی نفیس و پر هنر به نام لندنی سازی. همچنین در گلویی سازی‌ها از چهار گوشه سقف و در ناحیه میانی سقف ترنج‌های خرد و کلان با نقوش برجسته گل و گیاه موزون زیبایی دلنشین و روح نوازی به نمای داخلی بناهای مسکونی داده می‌شد؛ که گاه برخی از آنها تا امروز به یادگار مانده‌است.

منبع : http://gypsum-paster.blogfa.com/post/3/


نوع مطلب : مقالات گچبری 

گچبری دوره صفویه و بعد از آن

نویسنده :
تاریخ:1392/01/4-00:26

گچبری دوره صفویه و بعد از آن


 با سلطنت شاه عباس اول دوره بزرگ معماری صفوی افتتاح گردید . از آثار گچبری این دوره میتوان بنای عالی قاپو و هشت بهشت را نام برد، در این دوره شیوه های جدید در تکنیک گچبری بوجود آمد از جمله آرایش های تنگ بری که بیشتر در آرایش دیوارها استفاده میشد و در بناهایی مانند عالی قاپو و هشت بهشت کار شده است.شیوه دیگر تزئینات این دوره تخمه در آوری است از تزیینات دیگر این دوره یکی کتیبه گچبری شده و دیگری گچبری تزیینی با برجستگی کم ، که کشته بری و نقاشی روی گچ محسوب میشود.

 بعد از صفویان: بیشترِِِِِ هنرها ، و از جمله گچبری پیشرفت دوره های قبل را از دست داده تا جایی که در دوره زندیه آثار گچبری زیادی به چشم نمی خورد و در منازل شخصی این دوره میتوان آثار گچبری یافت که پیشرفت چشم گیری ندرند و شباهت زیادی به تزئینات دوره صفوی دارند. سلاطین قاجار عموماً بر عکس شاهان ادوار گذشته فاقد ذوق هنری بوده و علاقه زیادی به هنر نشان نمی دادند،نقاشی های بزرگ روی دیوار متعلق به این دوره و نیز نقوش کاشی کاری متاثر از هنر غرب بودند با نقوش جدیدی مانند: طرح های خوشه انگور به سبک فرنگی،تصاویر زنان و مردان ملبس به لباس آن زمان که همگی فاقد ظرافت و زیبایی نقوش گل و برگ زمان صفوی بودند. اما نسبت به دوره صفویه گچبری های برجسته شامل تزئینات،گل و گیاه و ترنج بیشتر دیده می شوند و بیشتر خانه های قاجار دارای گچبری همراه با نقاشی است. یکی از خصوصیات گچبری این دوره قطاربندی مقرنس مانندی است که دور اتاق های اصلی این خانه ها در محل اتصال دیوار به سقف اجرا شده اند و بیشتر آنها طلا کاری شده اند.


نوع مطلب : مقالات گچبری 

گچبری دوره ایلخانی

نویسنده :
تاریخ:1392/01/4-00:25

گچبری دوره ایلخانی

از خصوصیات برجسته این دوره مهارت فوق العاده در گچبری و استفاده بسیار از آن بود. راحتی کار با گچ در شکل دادن ان نسبت به آجر باعث گردید که از گچ برای تزئینات در این دوره بسیار استفاده شود گچبری در این دوره به چند صورت گچبری : برجسته،نیم برجسته و شیر و شکری تقسیم میشود. از ابنیه این دوران که درآنها گچبری شده میتوان از مسجد جامع اصفهان و مقبره بایزید بسطامی نام برد.




نوع مطلب : مقالات گچبری 

گچبری دوره سلجوقی

نویسنده :
تاریخ:1392/01/4-00:25

گچبری دوره سلجوقی


در این دوران هنر گچبری راه تکامل خود را می پیماید و محراب ها ی گچبری شده زیادی از این دوره باقی مانده که با مهارت زیادی کار شده اند ، در دوران سلجوقی گچبری نه تنها در مساجد بلکه در قصر ها و منازل اعیان و اشراف نیز استفاده میشده که اغلب طرح ها شامل مناظر شکار و مهمانی بود.




نوع مطلب : مقالات گچبری 

گچبری در دوران اسلامی

نویسنده :
تاریخ:1392/01/4-00:19

گچبری در دوران اسلامی


با حمله اعراب به ایران دوره جدیدی در تاریخ صنعت این مرزبوم شروع می شود و پاره ای از هنر ها مدت های مدید چون دوران گذشته ادامه مییابد و عناصر اصلی فرهنگ ساسانی در چهار چوب فرهنگ اسلامی همچنان به کار خود ادامه میدهد. نیروهای اسلام با نفوذ به ایران هیچ نوع معماری و هنری را تولید نکردند زیرا اصلا هنر نداشتند ولی هنر و صنعت این مرزوبوم را به اقصی نقاط مناطق تحت تسلط خود بردند.هنر اسلامی بر اساس تعالیم و روش های قرآن و پیامبر شکل میگیرد و اثر خاصی بر هنر دیوار نگاری دوران بعد میگذارد و از آن حمله است وارد شدن خطوط در حواشی و کتیبه های مختلف در دیوار نگاری. هنرمندان کم کم تمام معیار های شرقی و غربی دوران پیش را تغییر داده تا دور از هر گونه ریا و تزویر باشد. و حتی در فرم نقاشی ،مجسمه سازی و معماری شهر ها و روستاها دست به خلاقیت زدند. با تحولی که هنر دیوار نگاری در دوران اسلامی به خود گرفت،کم کم طرح های سیمرغ،برگهای مو،گل و بوته و نقوش ختایی و اسلیمی نمودار گشت ابنیه عهد بنی امیه تحت نفوذ سبک بیزانس قرار گرفته بود، ابنیه بنی عباس از نظر تکنیک و مصالح و تزیینات کاملا ایرانی بود ، فقط طرح ابنیه مذهبی تقلیدی از طرح مسجد مدینه بود ، در عهد امویان ساختمان مسجد کوفه مرمت و تجدید بنا شد و المانهای معماری و طرح های گچبری به کار برده شده در این مسجد به سبک معماری اسلامی در ایران است که تحت تاثیر واقع شده و آمیزهای از هنر معماری اسلامی و هنر گچبری ساسانیان میباشد. در دوره عباسیان با استفاده از آجر در کارهای ساختمانی از پوشش گچی برای تزئین استفاده گردید و این دو ماده جای سنگ را در معماری شام گرفت در ایران از بهترین نمونه های سبک عباسی گچبری های مسجد جامع نائین را میتوان نام برد.



منبع : http://gypsum-paster.blogfa.com/post/17/


نوع مطلب : مقالات گچبری 

تاریخچه گچبری

نویسنده :
تاریخ:1392/01/4-00:12

تاریخچه گچبری

قبل از اسلام:شامل دوره های مختلفی است که در تکامل این هنر در قرون بعدی تاثیر بسزایی دارد، از 2000 سال پیش ایرانیان انواع تزیینات گچ را به کار برده و به تکمیل آن کوشیده اند

هخامنشیان: در تخت جمشید بعضی از ستونهای داخلی کاخها را نخست گچ کاری و سپس با رنگهای آبی و سفید و سرخ نقاشی کرده اند.

پارتها: با ادغام عناصر یونانی و ایرانی معماری پارتی به پیشرفت اشکال معماری کمک شایانی کرده است میتوان گفت تزئینات گچبری در ایران از زمان پارتها شروع ودر دوره ساسانی به اوج خود رسید.از نمونه گچبری دوره پارتیان (قصر آشور)به صورت تزئین نمای قصر با نقوش گیاهی و هندسی به کار رفته است ،همچنین در اوروک تزئینات گچبری که به شکل اشکال گیاهی ،هندسی و ستاره نمایان است از هنر یونان گرفته شده است. پیکر سازی با مواد گچی در ایران با دوره ی پارتیان ظاهر میگردد گچ بنا به خاصیت سخت شدنش بر گل پخته مزیت دارد واین نشان میدهد که چرا ایرانیان در هزاره دوم برای ملات تاقهای آجری خود از آن استفاده کرده اند. در دوره پارتها نقاشی با گچبری آمیخته و قواعد خاص خود را به آن تحمیل کرده است: نقوش بدست آمده به شکل قلّاب دوزی در آمده و شکلهای هندسی پیوسته تکرار میشوند

اشکانیان:به منظور محفوظ ماندن دیوار های خشتی از رطوبت سفید کاری با گچ رواج یافت که خود نیز نوعی تزیین محسوب می شد و از زشتی دیوارهای خشتی می کاست.

 ساسانیان:دیوارهای آجری ابنیه ساسانی با ضخامت زیاد گچ اندود شده و از خصوصیات تزئین آنها نقش های برجسته بزرگ بود که گذشته از طرحهای گلدار شامل تصاویر حیوانی و انسانی نیز می شد. در مقبره هایی که نزدیک زیگورات چغازنبیل قرار دارند،دیوارهای داخل مقبره ها را با اندود گچ سفید کرده اند ،همچنین تعداد زیادی پلاکهای تزئینی و حلقه هایی از گچ بدست آمده که دارای نقوش و طرحهای هندسی هستند،در دوره ساسانیان نمونه به کمال رسیده ای از آثار گچبری ارائه شده اند(تیسفون و بیشاپور)موضوع آنها طرحهای گیاهی و ساقه و برگ مو خوشه انگور میباشد.،کاخهای ساسانیان اغلب با سنگ و گچ ساخته میشد ولی آنها را با گچبری عالی،موزاییک ،نقاشی و ایجاد نقوش برجسته زینت میدادند.هنر گچبری در این دوران دیوار را در تصرف خود میگیرد ولی هیچگاه به آن متعلق نمیگردد. در تزیینات گچبری ساسانی طرح های هندسی و گلسازی بیش از شکل های هندسی دیگر وجود دارد،نقش ها و طرحهای روی آثار هنری قبل از تاریخ ودوران آغاز تاریخ حالت غیرطبیعی داشتند و موتیفهای ابتدایی طرح هایی در ردیف زیگزاگ یا خطوط موازی یا متحدالمرکز بوده است.این طرح ها در هر یک از دوره های تاریخی شکل و حالت مخصوص به خود گرفته در دوره ساسانیان هنرمندان سعی کرده اند تا تزئینات با حالت طبیعی خود ظاهر شوند یعنی اگر شاخ و برگ درختی و یا نقش حیوان یا انسان مورد توجه بوده است به همان ترکیب رئالیستی و واقعی خود نقش گردد،در نتیجه طرحهای اصلی در این دوره دسته جات گیاهی و انسانی در هنر گچبری بوده است،نقوش هندسی دوره ساسانیان از خطوط مستقیم و شکسته در حالات مختلف به چشم میخورد و غالبا در حاشیه متن گچبری به کار رفته اند. از نقش صلیب شکسته که اغلب به طور مجزا و منفرد یا با ترکیباتی از گلهای لوتوس درآمیخته استفاده شده است در طرحهای گچبری این دوره اشکال مربع و مستطیل شکل به عنوان قاب گچبری استفاده شده ودر حالی که حاشیه را در بر دارد فراوان به چشم میخورد، اینگونه طرح ها در آثار طاق کسرا وجود دارد.در طرح های این دوره قطعاتی از گچبری دارای طرحهای گیاهی با نقوش استیلیزه (غیرطبیعی)به طور فراوان موجود میباشد،ازجمله این طرحها در شهر تیسفون بدست آمده است،نقوش این دوره شامل گل لوتوس،نیلوفر،بلوت،ذرت،میوه انگور،نقش شبیه برگ انجیر و نخل و نقوش کنگره ای است.در آثار گچبری دوره ساسانیان از نقش انسان بسیار کم و نادر استفاده شده است و آنچه که وجود دارد الهامی از حجاری و سنگ تراشی بوده است از جمله (نیم تنه اردشیر دوم).نقش انسان و حیوان و نقوش اساطیری که اینگونه با کیفیت سمبلیک در نظر گرفته میشد گاهی درون قابهای گچی ظاهر میشد و نیز نقشی از یک درخت که نامش در دوران اساطیری درخت زندگانی است. طرح های حیوانات روی آثار گچبری ساسانیان نقش شتر،گراز،شیر،عقاب و پرندگان کوچکی که بیشتر در تزئین فضاهای خالی به کار میرفت میباشد




نوع مطلب : مقالات گچبری 

پیشینه گچبری

نویسنده :
تاریخ:1392/01/3-23:38

پیشینه گچبری

شواهد باستانشناسی نشان می دهند که تاریخ ساخت گچ به پیش از ساختن خشت و پخت آن به صورت آجر می رسد. در قدیمی ترین بنای دنیا، یعنی اهرام ثلاثه مصر که قدمتی چهار هزار و پانصد ساله دارد، از گچ به عنوان ماده چسبنده مقاوم بعد از ازاره در بین سنگ ها و جهت کلاف سازی آنها استفاده شده است. یکی از کاربردهای ویژه گچ ، اندود کردن دیوارها و سطوح داخلی ساختمان ها است و هنر گچ بری ( گچبری ) ، این آراستگی را به حد کمال و دلنوازی می رساند.
به کار بردن تزئینات گچی در تزیین دیوارها، روش معمول در شهر های ایران و عراق بوده است. اولین مردمی که در ایران به این کار دست زدند هخامنشیان و سپس ساسانیان بودند و اعراب در جریان فتوحات خویش، این هنر را از آنها فرا گرفتند. هنرمندان دوره اموی به طور وسیعی کاخ ها را با گچبری منقوش برجسته تزئین می نمودند. نمونه بسیاری از این گچبری ها در کاخ های «خربة المفجر»، «الحیر الغربی» و «المنیه» به کار برده شده است که گچبری های کاخ المنیه به واسطه در بر داشتن عناصر آدمی و حیوانی در کنار تزئینات هندسی و گیاهی، اهمیت بیشتری دارد.
روش تزیینات گچی روی دیوارها، پس از به کار گیری خشت در بناها گسترش پیدا کرد و این روش در کاخ های شهر سامرا رواج یافت. پایین دیوارها با ازاره گچی به ارتفاع حدود ۱۰۰ سانتی متر پوشانده می شد. این گونه تزیینات در دو قصر جوسق و بلکوارا به کار رفته است.
مجموعه تزیینات کاخ های سامرا در مرحله اول طبیعی هستند اما در دوره بعد عناصر تزیینی از طبیعت فاصله می گیرند. در سومین مرحله، زمینه تزیینات عمق چشمگیری می یابد که بهترین نمونه های آن در کاخ بلکوارا به چشم می خورد.
در این دوره، ابتکار پوشش سطح آن چنان کامل گردید که تقریبا تمام زمینه را می پوشاند و این امر که برای نخستین بار در هنر اسلامی رواج یافت، اوج ترقی روش های تزیینی به شمار می رود و پس از آن در دنیای اسلام منتشر شد و از مهم ترین ارکان هنر اسلامی گردید.
روش تزیینات گچی روی دیوارها از طریق حکومت طولونی از عراق به مصر انتقال یافت و نمونه هایی از آن در جامع طولون روی سطح داخلی و اطراف طاق ها و دور پنجره ها به کار برده شد.
هنرمندان دوره فاطمی، همچنان تحت تأثیر تزیینات هنر ساسانی (هنر رایج در دوره عباسی) بودند. تزیینات نقاشی گچی موجود در رواق قبله جامع الازهر از عناصر گیاهی که از روش تزیینات طولونی و عباسی اقتباس گردیده، تشکیل یافته است ولی اختلاف در طریقه استفاده از آنهاست. همچنین نمونه های زیبایی از خط کوفی مشجر در کتیبه موجود زیر سقف یافت می شود.
در دوره فاطمی اهمیت تزیینات خطی افزایش یافت و به کار گیری خط کوفی مشجر روی زمینه های برگدار اشکال گیاهی انتشار یافت.
در دوره ایلخانی، هنر گچبری به سرحد کمال مطلوب رسید. به وجود آمدن محراب های گسترده با انواع خطوط به ویژه گونه های مختلف کوفی، به کار گیری انواع گره هندسی با نقوش اسلیمی طوماری و اسلیمی ماری در لا به لای کتیبه و اسپرهای خط با گل و برگ های پهن و نیز گودی و برجستگی نقوش، موجب تحولی عظیم و خلق شاهکارهای عظیم گچ بری در این دوران شد.
تزیینات گچی معمول در دوره سلجوقی، در عصر ایلخانی به تدریج رو به دگرگونی رفت و پر بودن و شلوغی تزیینات تبدیل به ویژگی گچبری این دوران شد.
از زیباترین نمونه این گونه تزیینات شلوغ، نقوش به کار رفته در مسجد حیدریه قزوین، جامع ورامین و محراب مسجد ارومیه را می توان نام برد. روش های متنوع کنده کاری روی گچ و شلوغی عناصر تزیینی مختلف، در قرن هشتم جایگاهی خاص یافت. بهترین نمونه بیانگر این تحول، محراب اولجایتو در مسجد جامع اصفهان است که تاریخ ساخت آن ۷۱۰ ه.ق است.
در دوره ممالیک بحری، روش تزیین دیوار ها با نوار های گچی منقوش به عناصر نوشتنی، روی زمینه تزیینات گیاهی رایج گردید که نمونه آن در بالای پنجره مسجد «الظاهر بیبرس» مشاهد

منبع : http://gypsum-paster.blogfa.com/post/23


نوع مطلب : مقالات گچبری 



شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic